سورۀ مرسلات
مکی و ۵۰ آیه است.
١) سوگند به فرشتگانی که پیاپی فرستاده میشوند،
٢) و سوگند به فرشتگانی که همچون تندباد میروند،
٣) و سوگند به فرشتگانی که [ابرها را] پراکنده میکنند،
٤) و سوگند به فرشتگانی که جداکننده[ی حق از باطل] هستند
٥) و سوگند به فرشتگانی که وحی [الهی] را [به پیامبران] القا میکنند،
٦) برای اتمامِحجت یا برای بیم و هشدار.
٧) بیگمان، آنچه به شما وعده داده میشود، واقع خواهد شد؛
٨) آنگاه که ستارگان تیره [و محو] شود
٩) و آنگاه که آسمان شکافته شود،
١٠) و آنگاه که کوهها [از جا کنده و] پراکنده شود،
١١) و آنگاه که برای پیامبران [جهت گواهی دادن در مورد امتها]، وقت تعیین گردد،
١٢) این [امر،] برای چه روزی به تأخیر افتاده است؟
١٣) برای روز جدایی [و داوری].
١٤) و تو چه دانی روز جدایی [و داوری] چیست؟
١٥) در آن روز، [= قیامت] وای بر تکذیبکنندگان!
خداوند متعال برای زنده شدن پس از مرگ، و جزا یافتن در برابر اعمال، به فرشتگانی سوگند خورده است که پیام آور خوشی و خوبی هستند، و آنان فرشتگانی میباشند که خداوند آنان را به منظور اجرای امور تقدیری و شرعی و تدبیر جهان و انزال وحی بر پیامبرانش روانه میکند.
﴿وَٱلۡمُرۡسَلَٰتِ عُرۡفٗا﴾ یعنی فرشتگانی که با خوبی و حکمت و مصلحت فرستاده شدهاند، نه برای امور بد و بیهوده.
﴿فَٱلۡعَٰصِفَٰتِ عَصۡفٗا﴾ [خداوند به «عاصفات» هم سوگند یاد میکند] و آن فرشتگانی هستند که خداوند آنها را میفرستد. آنان را در انجام دادن اوامر خودش، به سرعتی مانند سرعت تندباد توصیف کرده است. یا منظور از «عاصفات» بادهای شدیدی است که به سرعت میوزند.
﴿وَٱلنَّٰشِرَٰتِ نَشۡرٗا﴾ نیز به «ناشرات» قسم میخورد، احتمال دارد که منظور فرشتگانی باشند که آنچه را باید پراکنده نمایند، پراکنده میکنند. و احتمال دارد که منظور ابرهایی باشد که خداوند به وسیلۀ آنها زمین را پس از پژمردنش زنده میگرداند.
﴿فَٱلۡمُلۡقِيَٰتِ ذِكۡرًا﴾ نیز به «ملقیات» قسم یاد میکند، و آن فرشتگانی هستند که شریفترین فرمانها را فرود میآورند؛ پندی که خداوند به وسیلۀ آن بر بندگانش رحم مینماید، و به وسیلۀ آن منافع و مصالح بندگان را به آنها تذکر میدهد، و این پند را فرشتگان بر پیامبران فرود میآورند.
﴿عُذۡرًا أَوۡ نُذۡرًا﴾ برای اتمام حجت و رفع عذر و یا برای بیم دادن مردم. مردم را از هراسهایی که در پیش دارند میترسانند، و عذری برایشان نخواهند گذاشت، آنگاه مردم حجتی بر خداوند نخواهند داشت.
﴿إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَٰقِعٞ﴾ زنده شدن پس از مرگ و جزای اعمال که به آن وعده داده میشوید، قطعاً به وقوع خواهد پیوست و شکی در آمدن آن نیست. و هنگامی که رخ دهد، تغییرات و هولهای سختی جهان را در بر میگیرد که دلها را پریشان مینماید، و مردم به شدّت اندوهگین میشوند. پس ستارگان پراکنده میشوند و از مدار خود خارج میشوند، و کوهها نابود میگردند و چون گرد و غبار به هوا پراکنده میشوند، و کوهها و زمین به میدانی صاف و هموار که هیچ فراز و نشیبی در آن نیست تبدیل میگردند. این همان روزی است که پیامبران در آن روز گرد آورده شده و پس انداخته میشوند تا میان آنها و امتهایشان حکم و داوری شود. بنابراین فرمود: ﴿لِأَيِّ يَوۡمٍ أُجِّلَتۡ﴾ برای چه روزی پس انداخته و در نظر گرفته شدهاند؟ [دراینجا] استفهام برای تعظیم است.
سپس پاسخ داد که ﴿لِيَوۡمِ ٱلۡفَصۡلِ﴾ برای روز داوری میان مردم، و جدا کردن برخی از برخی دیگر، و حسابرسی هرکدام از آنان به صورت انفرادی. سپس کسی را تهدید کرد که این روز را تکذیب میکند و فرمود: ﴿وَيۡلٞ يَوۡمَئِذٖ لِّلۡمُكَذِّبِينَ﴾ وای برای تکذیبکنندگان، و وای بر شدت عذاب و سرانجام بدشان! خداوند به آنها خبر داد و برایشان سوگند خورد، اما آن را تصدیق نکردند؛ بنابراین سزاوار مجازات تند و سخت گشتند.